RSS
czwartek, 26 stycznia 2006
Słonecznica, śliz i koza

Słonecznica (Leucaspius delineatus):Ciało wrzecionowate, bocznie nieco spłaszczone; łuski duże, srebrzyście lśniące, łatwo odpadające (44 do 48 wzdłuż ciała). Górnie ustawiony, mały otwór gębowy; spiczaste zakończenie szczęki dolnej wchodzi w płytkie zagłębienie szczęki górnej. Niepełna linia boczna zaznaczona jest jedynie na 7-12 łuskach. Krawędź brzucha pomiędzy płetwami brzusznymi a płetwą odbytową w formie kila. Zęby gardłowe jedno- lub dwurzędowe, 5-4. Grzbiet od koloru brązowawego do oliwkowego. Boki intensywnie srebrzyste z niebieskawym połyskiem, brzuch białawy. Wzdłuż ciała biegnie długa niebieska smuga, szczególnie wyraźna na trzonie ogonowym. Długość 6-9 cm, samice (maksymalnej długości do 12 cm) są nieco większe od samców.

Małe zbiorniki wodne lub drobne, wolno płynące cieki od dorzecza Renu po dorzecze Uralu i zlewisko Morza Kaspijskiego. 

Mała, stadna ryba niezwykle odporna na klimatyczne oddziaływania. Zwykle trzyma się blisko powierzchni wody wśród gęstego porostu przybrzeżnej roślinności. Okres tarła od kwietnia do czerwca. Za pomocą krótkiego pokładełka samica przykleja składaną ikrę (o średnicy 1 mm) kolistymi lub spiralnymi rzędami do łodyg roślin. Do czasu wyklucia się larw (po 9-12 dniach) samiec pilnuje złożonej ikry i opiekuje się nią. Słonecznice uzyskują dojrzałość płciową pod koniec pierwszego roku życia.

Plankton zwierzęcy i roślinny, owady trafiające z powietrza do wody.

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy słonecznicy to... błyskawka, błyskotka, kaczoryna, olszówka oraz owsianka.

Zakaz połowu - objęta ochroną prawną:

Mocą Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001r w sprawie określenia listy gatunków
zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową została objęta ścisłą ochroną.

Wpisana do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt.

Idealna do karmienia ryb drapieżnych (np. Chaca bankaesis czy wężogłów).

  

Śliz (Noemacheilus barbatulus):

Ciało okrągłe, bocznie ścieśnione jedynie w partii trzonu ogonowego. Wąski, dolnie usytuowany otwór gębowy ma na górnej wardze sześć wąsików, cztery z przodu i dwa w kącikach warg. Brak fałdu podbródkowego. Przedni otwór nosowy rurkowaty i długi. Brak kolca ocznego (patrz gatunki z rodzaju Cobitis). Małe, wysoko umieszczone oczy. Przednia część czaszki mocno złączona z jej częścią tylną. Łuski bardzo drobne i cienkie. Brak ich w przedniej części grzbietu i na piersiach. Płetwa grzbietowa z 9-11, a odbytowa z 7-9 promieniami. Płetwa ogonowa zaokrąglona, nieznacznie wcięta lub prosta. Zęby gardłowe jednorzędowe, 8(9,10)-(10,9)8. Ubarwienie grzbietu i boków szare do brązowawego. Strona brzuszna biaława. Na płetwach grzbietowej i ogonowej rzędy ciemnych kropek. Osobniki żyjące w nie zanieczyszczonych wodach często mają na bokach ciała nieregularne, kropkowane wzory. Brak ich u ryb żyjących w brudnych wodach, a także bytujących w większych, głębszych rzekach. Maksymalna długość ciała wynosi 16 cm. Pęcherz pławny wszystkich ryb piskorzowatych odznacza się pewną właściwością; składa się on mianowicie z dwóch, zamkniętych jedna w drugiej, komór, przy czym ta zewnętrzna jest skostniała (u gatunków z rodzaju Noemacheilus).

W przejrzystych, płynących wodach krainy pstrąga, lipienia i brzany. Spotykany bywa również w niższych partiach rzek oraz przybrzeżnej strefie jezior o piaszczysto-żwirowym, słabo zamulonym dnie, zwłaszcza tam, gdzie występują głowacze i pstrągi. Szeroko rozprzestrzeniony w Europie Zachodniej, Środkowej i Wschodniej. Brak go w północnej Szkocji. Znane są trzy jego podgatunki: Noemacheilus barbatulus caucasicus (Argun - dopływ rzeki Terek w południowej Rosji), Noemacheilus barbatulus sturanyi (Jezioro Ochrydzkie w d. południowej Jugosławii) oraz Noemacheilus barbatulus vardarensis (rzeka Vardar na południowych Bałkanach).

 

Wybitnie stanowiskowa, ryba denna przemieszczająca się maksymalnie w promieniu 500 metrów od miejsca swego pobytu. Dzień spędza zazwyczaj ukryta wśród kamieni i podwodnych korzeni, a ożywia się po zapadnięciu zmroku. Tarło od kwietnia do maja. W wybranym, piaszczystym miejscu spotyka się większa liczba dojrzałych do rozrodu osobników, które jednak nie łączą się w stado. U obydwu płci występuje drobna wysypka tarłowa, również na zewnętrznej stronie płetw brzusznych (5 szeregów guzków). Ikra składana jest najczęściej w trzech porcjach, w liczbie 700-3000 sztuk (zależnie od wielkości samicy). Kleiste jaja o średnicy 1 mm przyczepiają się do kamieni i są aż do momentu wyklucia się larw pilnowane przez samca (l do 8 dni). Młode ryby rosną niezwykle szybko, uzyskując po pierwszym roku życia długość 7-8 cm. Dojrzewają w drugim lub trzecim roku. Maksymalny wiek 8 lat.

Skorupiaki, larwy owadów, a także ikra ryb (zwłaszcza jelcy i kleni).

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy śliza to... węgorzyk, ślizak, ślaz, ślipak, polak oraz ślęż.

Niegdyś śliz stanowił bardzo ważny składnik pokarmu dużych pstrągów. Obecnie liczebność jego pogłowia w wielu rejonach centralnej Europy znacznie się zmniejszyła wskutek zanieczyszczania wód ściekami przemysłowymi. Gatunek ten dość dobrze znosi zanieczyszczenia natury ogranicznej (w Holandii).

Zakaz połowu na wodach PZW - zgodnie z Regulaminem Amatorskiego Połowu Ryb.

 

Koza (Cobitis taenia):

Występowanie: Europa i Azja – można ją spotkać w rzekach i stawach , szczególnie w miejscach o piaszczystym dnie.
Wielkość: Do 10 cm.
Wygląd : Wydłużone ciało barwy żółto-białej z ciemnymi plamkami, otwór gębowy otoczony sześcioma wąsami, posiada obronny kolec w okolicy oka.
Hodowla : Akwarium średnie lub duże, dobrze wypłukany piasek, zalecana gęsta roślinność, temperatura nie większa niż 18 °C, ważne jest też dobre natlenienie wody, unikać bezpośredniego światła słonecznego, pokarm: żywy (czasem zjadają też opadły na dno suchy pokarm oraz kawałki roślin).
Rozmnażanie : Trudne w warunkach akwariowych, tarło odbywa się przy powieszchni wody, zazwyczaj w maju lub w czerwcu, wylęg młodych następuje po 4-5 dniach, karmić tak jak dorosłe.
          

Ciernik

Dla wielu turystów odwiedzających w sezonie letnim miejscowości położone na naszym wybrzeżu spotkania z rodzimą ichtiofauną bałtycką ograniczają się jedynie do filetów w smażalniach oraz cierników, których liczne stadka często widać pod powierzchnią wody wokół kadłubów kutrów i łodzi rybackich, a także na płyciznach okalających plaże. Cierniki są typowymi przedstawicielami rodziny ciernikowatych. Ich charakterystyczną cechą są ostre kolce - ciernie grzbietowe, do których nawiązuje nazwa całej rodziny, a także poszczególne nazwy gatunkowe.

Cierniki to rybki niewielkie nawet jak na nasze krajowe warunki - ich maksymalna długość wynosi zaledwie 7-8cm. Przez większość roku nie wyróżniają się też specjalnie ubarwieniem. Grzbiety mają ciemne: szare, szarozielone lub niebieskozielone a boki srebrzyste. Są natomiast odporne na zmiany w środowisku i łatwo adaptują się do nowych warunków, czego dobrym przykładem jest ich obecność zarówno w wodach słonych i słonawych, jak i w większości cieków i zbiorników słodkowodnych.

Zewnętrzną cechą łatwo wyróżniającą poszczególne gatunki krajowych ciernikowatych jest liczba i kształt kolców grzbietowych. W przypadku ciernika mamy stosunkowo duże i mocne kolce, których liczba waha się od 3 do 5. Kolce te są ruchome, tak że cierniki mogą je składać przy przeciskaniu się przez gęste glony lub groźnie stawiać dla odstraszenie rywala lub w obliczu zagrożenia. Bojowy wygląd, szczególnie cierników zamieszkujących wody morskie, dopełniają, przekształcone w kolce, płetwy brzuszne oraz pancerz z szeregu dużych płytek kostnych pokrywających boki. Poszukajmy zatem tych kolczastych wojowników w naszym Bałtyku. Nie będzie to zadanie trudne, gdyż w degradowanym zanieczyszczeniami środowiska Bałtyku Południowego ciernik okazał się tym gatunkiem, który potrafił najlepiej przystosować się do zmian i niepodzielnie zdominował naszą strefę brzegową. Jest on praktycznie wszędzie: na piaszczystych mieliznach, w strefach dna kamienistego i porośniętego roślinami, przy kamiennych narzutach budowli hydrotechnicznych, w wodach portowych i stoczniowych. Po sztormach można go także spotkać w wypełnionych wodą piaszczystych zagłębieniach w plaży.

Okresem do prowadzenia najciekawszych obserwacji podwodnych cierników jest wiosna i lato. Szczególnie w czerwcu i na początku lipca w słoneczne i bezwietrzne dni, gdy na płyciznach brzegowych Zatoki Puckiej temperatura wody przekroczy 20 stopni, można podglądać zachowanie cierników pływając po powierzchni i zanurzając pod wodę jedynie twarz osłoniętą maską nurkową. Jest to czas tarła ciernika i wychowu narybku. Należy przy tym zaznaczyć, iż ciernik jest rybą, która nie tylko buduje gniazdo, ale także sprawuje opiekę nad świeżo wyklutym narybkiem, przy czym obie te funkcje wypełnia samiec. Początkowo po wyszukaniu odpowiedniego miejsca, na przykład małej jamki pod kamieniem, samiec wyściela ją szczątkami roślin sklejonymi specjalną wydzieliną wytwarzaną przez jego nerki. Można go łatwo wtedy odróżnić, gdyż przybiera charakterystyczne ubarwienie. Jego gardło i podbrzusze stają się pomarańczowe lub jasnoczerwone a oczy - intensywnie błękitne. W tym też czasie samiec ciernika jest jednym z najatrakcyjniejszych tematów w rodzimej podwodnej makrofotografii przyrodniczej.

Po ukończeniu budowy gniazda samiec zagania do niego jedną lub kilka samic, które składają w nim zwykle od kilkudziesięciu do nawet 300-400 ziarenek ikry. Po zapłodnieniu ikry samiec strzeże nie tylko samego gniazda, lecz także obszaru wokół niego, starając się odpędzić każdego kto stanowi zagrożenie dla złożonej ikry i świeżo wyklutych larw. Można czasami zaobserwować jak troskliwy ojciec chwyta pyszczkiem uciekający z gniazda niesforny narybek i delikatnie umieszcza go z powrotem w bezpiecznym miejscu. Groźnie strosząc swoje kolce i pokazując bojowe barwy samiec ciernika potrafi atakować znacznie większych od siebie nieproszonych gości, gdy tylko naruszą granice jego terytorium. Może to być nawet obiektyw kamery czy aparatu fotograficznego, jeśli zostanie tylko przysunięty zbyt blisko gniazda.

W wodach Zatoki Puckiej razem z ciernikiem występują jeszcze dwa inne spokrewnione z nim gatunki kolczastych rybek o bardzo bliskiej biologii. Są to cierniczek i pocierniec. Cierniczek jest nieco smuklejszy i mniejszy od ciernika; różni się także od niego bardziej stonowanym ubarwieniem oraz większą liczbą delikatniejszych kolców grzbietowych. Latem można go spotkać ukrytego w przypominających watę glonach - brunatnicach, a zimą często w pobliżu budowli hydrotechnicznych, gdzie tworzy duże nieraz skupiska. Cierniczek jest nieco trudniejszym obiektem do podwodnych obserwacji niż ciekawski i wojowniczy ciernik. Jest bardziej płochliwy od swojego kuzyna, unika otwartych przestrzeni piaszczystego dna i znacznie szybciej chroni się w gęstwinie glonów. Stąd tez uzyskanie dobrych technicznie i kompozycyjnie ujęć cierniczka wymaga większego doświadczenia nie tylko fotograficznego ale także w obserwowaniu podwodnego świata.

Pocierniec jest największym z bałtyckich przedstawicieli ciernikowatych. Jego długość może dochodzić nawet do 12 cm, a liczba kolców grzbietowych waha się w granicach od 14 do 17. Jest on przy tym jeszcze bardziej wysmukły niż ciernik oraz ma także bardziej wydłużony pyszczek. Pocierniec jest gatunkiem, który jest już niestety bardzo rzadki i stąd szanse na spotkanie z nim pod wodą są raczej niewielkie. W ostatnim okresie o obecności pocierńca w Zatoce świadczą jedynie pojedyncze egzemplarze tej ryby znajdywane w kontrolnych zaciągach sieciowych ichtiologów ze Stacji Morskiej w Helu. Aby poobserwować pod wodą pocierńca wystarczy wyprawa na niedaleki Bornholm, gdzie jest on dość licznym mieszkańcem morszczynowych łąk.

Zarówno cierniczek jak i pocierniec budują gniazda, które jednak w odróżnienia od dość prymitywnych przydennych budowli ciernika są zawieszane pośród podwodnej roślinności i mają bardziej złożoną konstrukcję, dla której podstawowym budulcem są szczątki roślin.

Ciernik:

   

Strzebla potokowa

Strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus):

Budowa zewnętrzna: Ciało silnie wyciągnięte, w przekroju prawie okrągłe, bocznie ścieśnione jedynie na trzonie ogonowym. Otwór gębowy mały, końcowy. Łuski małe, 80-90 wzdłuż ciała. Linia boczna jest najczęściej niepełna; przerywana, poczynając od środka ciała ku tyłowi. W płetwach grzbietowej i odbytowej po 10 promieni. Zęby gardłowe dwurzędowe, 2.5-5/4/.2. Ubarwienie ryb, zależnie od miejsca ich występowania jest bardzo zmienne: grzbiet najczęściej zielonoszary; boki jaśniejsze, srebrzyście lśniące, a często również z dużymi poprzecznymi (w formie opasek) ciemnymi plamami i złociście lśniącą podłużną wstęgą; strona brzuszna biaława. W okresie tarła samce są ciemniej ubarwione. Mają czerwony brzuch i jasną plamę na pokrywach skrzelowych. Długość 7-10 cm, maksymalnie 14 cm (samce).

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy strzebli to... zdyrka, zderka, szybla, szczebla, strzemięga, strzyga, strzwęga, czarnuszka czerembucha, dzierdzyk, olszanka, olszówka, meres, nerest, prądówka, pstrzelęga, starula oraz świerzbówka.

   

  

Piskorz

Piskorz (Misgurnus fossilis):

  WystępowanieM: Azja i Europa w strefie klimatu umiarkowanego.

Wielkość: Do 30 cm.
Wygląd: podłużne walcowate ciało, otwór gębowy znajduje sie w dolnej części ciała i otoczony jest dziesięcioma wąsami, niewielkie łuski, koloru brązowego, ciemniejszy na grzbiecie jasny na stronie brzusznej.
Hodowla: Akwarium może być małe, ryba lubi dno muliste, nie ma szczególnych wymagań temperaturowych nie należy jednak przekraczać 24 °C, ryba mało ruchliwa - pokarm pobiera z dna.
Rozmnażanie: Między kwietniem a lipcem , samiczka może złożyć nawet 150 tys. jajeczek. Potomstwo bardzo trudne do wychowania.
 

Miętus

Miętus: Jedną z przyrodniczych osobliwości północnych wód śródlądowych jest miętus zaliczany do ryb wątłuszowatych, będący dalekim krewnym dorsza. Miętusy mają bardzo rozległy zasięg występowania obejmujący nie tylko Europę środkową i wschodnią, ale także północne rejony Azji, Kanady, część Ameryki Północnej. W Europie można spotkać miętusy nie tylko w Polsce, ale także w wodach Niemiec, Szwajcarii, wschodniej Anglii i w Irlandii, Litwy, Łotwy, Finlandii i w wodach prawie całej Skandynawii. Ryby te występują w dorzeczach Loary, Padu, Dunaju, a także w rzekach i zbiornikach wodnych wschodniej Syberii i Alaski… Miętusy różnią się od innych ryb swoimi upodobaniami do niskich temperatur. Ryby są zwierzętami zmiennocieplnymi, to znaczy, że temperatura ich ciał jest taka jak wody, w której przebywają. W zimie, kiedy temperatura wody oscyluje pomiędzy 0 a 4 stopniami Celsjusza większość ryb ma bardzo spowolnione procesy życiowe i najczęściej nie żerują w ogóle. Ciepłolubny karp zaprzestaje żerowania gdy temperatura wody spada poniżej 10 stopni. Największy apetyt mają miętusy gdy temperatura wody jest znacznie niższa, a więc w zimie, wczesną wiosną i jesienią, a tracą ochotę na pobieranie pokarmów, gdy woda ogrzeje się do temperatury powyżej 15 stopni. W wodach o temperaturze powyżej 25 stopni miętusy giną z przegrzania. Tarło miętusy odbywają w zimie, gdy temperatura wody nie przekracza 4 stopni Celsjusza. W Polsce miętusy występują wszędzie tam, gdzie znajdą rejony dobrze natlenionej wody o stosunkowo niskiej temperaturze, ryby tego gatunku występują m.in. w Wiśle wynajdując na swoje siedliska miejsca ocienione, głębokie, o wartko przepływającej wodzie, bytują także w innych rzekach i w wielu jeziorach, i to najchętniej tych, które zasilają bijące pod wodą zimne źródła. Miętus należy do ryb drapieżnych i atakuje nie tylko ryby ale, jak powiadają wędkarze „wszystko co się rusza” przez co jest pokarmowym konkurentem dla szczupaków, okoni, sumów, węgorzy… W Polsce dorasta średnio do wagi około 2 kilogramów przy długości ciała 60 cm, choć trafiają się blisko 4-kilogramowe sztuki. W „miętusiej” rodzinie występują różnice gatunkowe.

  

Różanka i Głowacz białopłetwy

Różanka (Rhodeus sericeus) :  ryba z rodziny karpiowatych.Bywa hodowana w akwariach.

Występowanie: Europa Środkowa oraz Azja Południowo-Zachodnia.

Wielkość: Do 5-8 cm.
Wygląd: Barwy srebrzystej, zmiania kolor w czasie tarła.
Hodowla: Akwarium średnie lub duże , temperatura nie większa niż 24 °C, wskazane gęsta roślinność, dobrze trzymac w wiekszej grupie, pokarm : roślinny i żywy , dobrze aby był urozmaicony.
Rozmnażanie: W celu rozmnożenia należy umieścić w akwarium małża ( skójka lub szczeżuja ) na czystym piasku o głębokości ok 10 cm. Obecność małża wpływa stymulująco na samczyka, który po pewnym czasie przybiera barwy godowe. Dobrze jest też ustawić akwarium tak aby do środka docierały promienie słoneczne. Ikra składana jest do otworu wpustowego małża i tam znajduje się ok. 20 dni. Młode larwy przebywaja jeszcze kilka dni we wnętrzu małża.
   

Głowacz (Cottus gobio) : 

Kijankowate, bezłuskie ciało o szerokiej, spłaszczonej głowie. Szeroki, końcowy otwór gębowy. Oczy wysoko umieszczone. Pokrywy skrzelowe z silnym, wygiętym kolcem. Wąskie szczeliny skrzelowe. Błony podskrzelowe zrośnięte z przegrodą międzyskrzelową. Pośrodku boków, aż po nasadę płetwy ogonowej, biegnie linia boczna. Mieści się na niej 30-35 małych płytek kostnych. Dwie płetwy grzbietowe. Pierwsza z 5-9 kolcami, druga z 13-19 promieniami miękkimi. W płetwie odbytowej 10-15 promieni miękkich. Duże płetwy piersiowe o zgrubiałych, wystających poza fałd płetwy, dolnych promieniach. Płetwy brzuszne położone piersiowo. Ich wewnętrzne promienie są tylko trochę krótsze od promieni zewnętrznych. Płetwa ogonowa zaokrąglona. Brak pęcherza pławnego. U samców występuje wyraźna brodawka płciowa. Grzbiet i boki szaro ubarwione, z wyraźnymi ciemnymi cieniami. Brzuch biały. Płetwy - grzbietowa, ogonowa i piersiowe - jasne z ciemnymi prążkami. U dużych osobników zewnętrzne promienie płetw brzusznych są ciemno ubarwione. Długość ciała wynosi zazwyczaj 10-15 cm, maksymalnie 18 cm.

Płytkie, dobrze natlenione, rwące potoki (kraina pstrąga) oraz strefa przybrzeżna przejrzystych jezior (w Alpach do wysokości 2200 m n.p.m.). Występuje na piaszczystym lub żwirowo-kamienistym podłożu. Szeroko rozprzestrzeniony w zachodniej, środkowej i wschodniej Europie; od Walii i Anglii przez dorzecze Wisły, Pomorze, południową Szwecję, Peczorę, wybrzeże Bałtyku, Łotwę, Estonię, dorzecza Rodanu, Renu i Padu oraz leżące na tym obszarze jeziora. Występuje w górnym Tybrze i w Dalmacji. (Krim, Wardar). Brak go w Norwegii, Jutlandii, Szkocji, Irlandii, południowej Hiszpanii, na Sycylii, Peloponezie, Kaukazie i na północ od rzeki Newy. W Bałtyku spotykany w strefie słonawych wód. Geograficzną rasą jest Cottus gobio koshewinikowi, który żyje w Newie, Dźwinie, Dnieprze, Wołdze i Uralu.

 

W ciągu dnia ukryty pomiędzy kamieniami, korzeniami drzew i gałęziami. W razie niebezpieczeństwa umyka zygzakowatymi, krótkimi skokami, znikając błyskawicznie w kryjówce. Na poszukiwanie pokarmu wyrusza dopiero po nastaniu ciemności. Tarło od lutego do maja. Samiec przygotowuje gniazdo (mały dołek, pod kamieniem); następnie opiekuje się ikrą. Po godowym tańcu samica przykleja do spodniej strony kamienia 1000-2000 pomarańczowych jaj (średnica 2-2,5 mm), które są następnie zapładniane przez samca. Okres inkubacji ikry wynosi 3-6 tygodni. W chwili wylęgu larwy mierzą 6-7 mm długości. Przez pierwszych 10-12 dni odżywiają się zawartością dużego, okrągłego woreczka żółtkowego. Młode ryby rosną bardzo szybko i już w końcu drugiego roku życia uzyskują dojrzałość płciową. W populacji głowacza białopłetwego samce zawsze przeważają pod względem liczebności.

Małe zwierzęta denne (wioślarki, larwy owadów), ikra i wylęg ryb (zwłaszcza pstrągów, stąd w gospodarce rybackiej traktowany jest jako groźny szkodnik).

Czy wiesz, że... inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy głowacza to... baba, babka, babczuk, pałogłowiec, pałos, głoc, guc i zgar.

Głowacz białopłetwy żyje często w tych samych wodach, co śliz. Jest on bardzo wrażliwy na zmiany składu chemicznego wody, dlatego prawie zupełnie zniknął z niżej leżących (bardziej zanieczyszczonych) odcinków rzek.

Zakaz połowu - prawem chroniony:

Mocą Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001r w sprawie określenia listy gatunków
zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkowa - został objęty ścisłą ochroną.
Wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt.

   

Zapraszam też na inne moje blogi... http://menu.blox.pl/html